ذبيح الله صفا
655
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
چون وارد ولايت سند گرديد والى آن ديار ميرزا شاه حسين بن امير ذو النون ارغون مقدمش را گرامى داشته در غايت عزت با وى سلوك كرد و بعد از چند سال مراجعت نموده چون بحوالى كيج ( - كفج ، قفج ) و مكران رسيد جمعى از قطاع الطريق سر راه بر او گرفته رشتهء حياتش را منقطع گردانيدند و او را به غير از مظهر الآثار كه در تتبع مخزن الاسرار گفته ديوانى بود مشتمل بر قصايد و غزل و رباعى . . . » ، تقى الدين اوحدى نيز نزديك به همين سخنان دارد و نيز گويد كه وى جامى را ديده و با او صحبتها داشته . واله داغستانى نيز دربارهء « امير هاشمى المشهور بشاه جهانگير » و تقدمش بر فضلاى مجلس ارغونشاه و نظم مظهر الآثار سخن مىگويد و مىنويسد كه آن مثنوى را ديده و از آن فيضها برده است . اين مؤلفان همگى نامش را بهمانگونه كه ضبط كردهام آوردهاند و امين رازى نسبش را از جانب پدر بشاه قاسم انوار و از جانب مادر بشاه نعمة الله ولى كرمانى رسانده است . پس چنان كه مىبينيد چه امين رازى كه كتاب خود را در سالهاى 996 - 1002 مىنوشت و چه تقى الدين اوحدى كه عرفات را در 1022 - 1024 تأليف مىكرد ، اين جهانگير شاه متخلص بهاشمى را شناخته و مظهر - الآثارش را ديده و ياد كردهاند و در آن تاريخها هنوز مير هاشم شاه متولد در 1073 و مرده در 1150 زاده نشده بود تا او و اثرش را با ديگرى اشتباه كنند ، و واله داغستانى هم كه رياض الشعرا را در 1161 ه تنظيم مىكرد و قاعدة معاصر مير هاشم شاه نعمة اللهى بود ، مظهر الآثار را از شاه جهانگير مذكور دانسته و در اين مورد ، يا در بيان حال شاه جهانگير هاشمى ، يادى از مير هاشم شاه و پدرش مير محمد مؤمن عرشى كه از نبيرگان شاه نعمة الله بودهاند نكرده است . بنابراين مقدمات سخن دو صوفى نعمة اللهى مشهور يعنى رضا قليخان هدايت صاحب رياض العارفين و محمد معصوم شيرازى مؤلف طرائق - الحقايق كه كوشيدهاند سرگذشت مير هاشم شاه مقتول در دهلى را با هاشمى كرمانى بياميزند و نظم مظهر الآثار را به دو يعنى بمير هاشم شاه نسبت دهند ،